Jesienne nawożenie rzepaku

Grzegorz Kopeć

 

 

mgr inż. Grzegorz Kopeć

Dyrektor ds. Innowacji Ampol-Merol Sp. z o.o.

 

 

 

Jesienne nawożenie rzepaku ma na celu zapewnienie roślinom prawidłowego pokroju, który pozwalałby im na bezpieczne przezimowanie i osiągnięcie najwyższego plonu. Rzepak ozimy jest rośliną o stosunkowo dużych wymaganiach glebowych. Najczęściej uprawiany jest po zbożach, które są ubogim przedplonem. Jego szczególne wymagania pokarmowe co do potasu wymuszają na nas wybór stanowisk bogatych w ten składnik i stosowanie odpowiednio wysokiego nawożenia mineralnego (tabela 1).

 

 

Zobacz także

 

Tabela 1: Wymagania pokarmowe rzepaku

Zakładany plon

 

Makroelementy

45 dt/ha 55 dt/ha
Całkowite pobranie do wytworzenia rośliny [kg/ha]  
N 240 280
S 45 50
P2O2 100 110
K2O 220 260
MgO 35 45
CaO 70 85

 

Zgodnie z tabelą idealnym nawozem jest ten, w którym stosunek P:K wynosi 1:2-2,5. Powyższe warunki idealnie spełnia wieloskładnikowy nawóz MacroSpeed® PERFECT
P:K 15:30 + 0,5 Zn + 10,5 SO3 + 7 CaO
. Nawożenie przedsiewne rzepaku powinno odbywać się tuż przed uprawą roli - pod pług, co zagwarantuje ich głębsze umieszczenie w warstwie ornej, lepszą rozpuszczalność, dostępność i sprawniejsze przemieszczanie się składników, szczególnie fosforu.
 
Płytkie umieszczenie nawozów w glebie jest częstą przyczyną nieprawidłowego rozwoju systemu korzeniowego. Rośliny wytwarzają go tam, gdzie występuje wysoka koncentracja składników pokarmowych. Płytko rozwinięty system korzeniowy bez głębokiego korzenia palowego jest częstą przyczyną wiosenno-letniej redukcji pędów związanej z brakiem wody. Taka budowa systemu korzeniowego uniemożliwia pobieranie wody i składników pokarmowych z głębszych warstw gleby, co prowadzi do więdnięcia roślin, zatrzymania procesu fotosyntezy, ograniczenia kwitnienia, słabszego zawiązywania się łuszczyn itd. Należy pamiętać, że rzepak pobiera znaczne ilości składników pokarmowych z podglebia (nawet ze 150 cm), dzięki czemu odzyskujemy sporo straconych (wypłukanych) pierwiastków, np. potasu, wapnia, magnezu, siarki itp.
 
Wysoka koncentracja składników pokarmowych w wierzchniej warstwie gleby występuje szczególnie w gospodarstwach wielkoobszarowych, gdzie konieczność
zasiania dużej ilości hektarów rzepaku w krótkim czasie wymusza stosowanie uproszczeń w uprawie.
 
Stosowane wszelkiego rodzaju grubery mieszają wierzchnią warstwę gleby z nawozami bez ich wprowadzenia na niższe jej poziomy.
 
Pamiętajmy, że większość składników pokarmowych pobieranych jest z roztworem glebowym. W lata suche przesuszona wierzchnia warstwa gleby ogranicza ich pobieranie przez rośliny, co wyhamowuje ich wzrost, odbarwia i redukuje starsze liście, a to prowadzi do utraty znacznej powierzchni fotosyntezy.

 

Fosfor to bezcenny składnik, który decyduje o potencjale energetycznym roślin. Bezpośrednio wpływa on na intensywność tworzenia się systemu korzeniowego. Szybki i łatwy rozrost korzeni aktywnie drenuje warstwy gleby, docierając do nowych złoży dostępnego fosforu.
 
Na stanowiska średnio zasobne w fosfor polecam nawóz o wyższej koncentracji tego składnika, gdzie stosunek P:K równa się jak 1:1,5. Produktem spełniającym powyższe kryteria jest nawóz MacroSpeed® OPTIMA PK (Ca,S) 18-30 (6-6,5) + Zn 0,3%, Mn 0,2%.
 
Potas ma pozytywny wpływ na stopień  przezimowania roślin. Składnik ten istotnie wpływa na ich jesienne zahartowanie. Rośliny niedokarmione w potas i azot wytwarzają słabą rozetę z małą liczbą liści, co bezpośrednio wpływa na ich niskie, późniejsze plonowanie

Tabela 2: Wpływ obsady roślin i stopnia rozwoju przedzimowego rzepaku na wysokość plonowania

Liście/rośliny

> 12 liści

10-12 liści

9-10 liści

6-8 liści

< 6 liści

Średnica szyjki 

korzeniowej 

15 mm

512 mm

510 mm

58 mm

556 mm

> 60 roślin/m2

91

92

100

100

100

> 40 roślin/m2

100

100

100

98

96

> 30 roślin/m2

100

94

92

88

82

> 20 roślin/m2

85

89

79

60

48

Rel. 100 =

48 dt/ha

48 dt/ha

45 dt/ha

39 dt/ha

33 dt/ha

Spadek plonu

0%

0%

-6%

-20%

-30%

 

Źródło: Saatzeitversuche 1991 bis 1996, Flensburg - Maasbüll

 

Najlepsze wyniki uzyskujemy z plantacji, na których rośliny wytworzyły powyżej 8 mocnych liści. Taki pokrój rzepak uzyska, jeśli będzie miał odpowiednio zbilansowane,jesienne nawożenie NPK + S.
 
W celu wytworzenia tak stosunkowo dużej biomasy rzepak wymaga jesiennego nawożenia azotowego w liczbie 30-40 kg/ha. W przypadku zaorania słomy zbóż na stanowiskach pod rzepaki należy dostarczyć dodatkowo około 30 kg azotu w celu jej lepszego rozkładu. Pod rzepak ozimy należy wysiać łącznie od 60 do 70 kg azotu na 1 ha w terminie tuż przed siewem lub częściowo po wschodach.
 
Powyższe nawożenie azotowe gwarantuje prawidłowy, jesienny rozwój roślin, które w konsekwencji nie redukują liści, utrzymują je w zieloności do końca wegetacji jesiennej, gwarantując ich wysoką sprawność fizjologiczną. Zbyt późne nawożenie azotowe po 30 września może przyczynić się do przedłużenia wegetacji jesiennej, co w znaczny sposób osłabi proces hartowania się roślin i przyczyni się do wymarznięcia plantacji. W ostatnich latach, szczególnie na szybko rozwijających się plantacjach, przy przedłużającej się jesieni, widoczne były liczne fioletowo-żółte odbarwienia starszych liści (8.-9.), co było wynikiem braku wody i niedoboru azotu.
 
Mocne rośliny z silną rozetą można uzyskać dzięki jesiennemu nawożeniu siarką. Do zbudowania idealnego pokroju rzepak pobiera w tym okresie około 12-15 kg tego pierwiastka. Możemy dostarczyć go wraz z nawozem wieloskładnikowym - MacroSpeed® PERFECT 15:30, azotowym - Saletrosan® 26 lub MacroSpeed® GREEN.
 
Prawidłowe jesienne nawożenie mineralne rzepaku ozimego zdecydowanie w pełni kształtuje wysokość plonowania roślin. Nadaje im właściwy pokrój, który umożliwia dalsze bezpieczne przezimowanie i szybki wiosenny start.

 

jesienne nawozenie

 

Oddziały firmy
Kontakt z nami
Ampol-Merol Sp. z o.o.
ul. Mikołaja z Ryńska 28a
87-200 Wąbrzeźno
woj. kujawsko-pomorskie


Sekretariat
tel.: +48 56 688 48 00
fax: +48 56 688 48 31