Miodówka gruszowa plamista

Nazwa łacińska: Cacopsylla pyri 

Nazwa angielska: Pear psylla

Klasyfikacja i występowanie - gdzie żeruje miodówka gruszowa? 

Miodówka gruszowa plamista należy do rodziny miodówkowatych (Psyllidae). Jest to monofag, co oznacza, że jej rozwój i żerowanie odbywają się wyłącznie na gruszy. W polskich warunkach klimatycznych jest to obecnie jeden z najtrudniejszych do zwalczenia szkodników w uprawie tego gatunku, występujący z dużym nasileniem w sadach intensywnych.

Opis i charakterystyka - morfologia miodówki 

Rozpoznanie stadiów rozwojowych jest kluczowe dla wyboru terminu zabiegu. Zwalczanie miodówki gruszowej komplikuje fakt, że w ciągu sezonu występuje kilka pokoleń szkodnika.

• Osobnik dorosły - małe owady (ok. 2,5–3 mm) z dwiema parami przezroczystych skrzydeł dachówkowato ułożonych nad odwłokiem. Formy zimujące są ciemniejsze (niemal czarne), natomiast letnie mają barwę pomarańczowo-brązową.
• Jajo - wydłużone, początkowo białawe, z czasem staje się żółte, a tuż przed wylęgiem pomarańczowe. Składane w grupach wzdłuż nerwów liściowych lub u nasady pąków.
• Larwa (Nymfa) - pięć stadiów larwalnych. Najmłodsze są żółte i płaskie, starsze (nimfy) stają się ciemnobrunatne z wyraźnymi zawiązkami skrzydeł, posiadają “pancerny” wygląd i są trudne do zwalczenia. Charakterystyczne jest ich przebywanie w kroplach lepkiej cieczy – spadzi.

Monitoring i rozpoznawanie  

Skuteczna strategia Ampol-Merol opiera się na precyzyjnym monitoringu, który zaczynamy już podczas pierwszych odwilży w lutym/marcu.

Metody monitoringu:

• Strząsanie na płachtę - wykonujemy na 35 losowo wybranych drzewach (po 1 gałęzi z drzewa). Pozwala wykryć dorosłe osobniki zimujące.
• Przegląd pędów i pąków - lustracja 25-50 losowo wybranych pędów w poszukiwaniu złóż jaj (marzec-kwiecień).
• Lustracja liści - w okresie letnim sprawdzamy obecność larw i kropli rosy miodowej na 50 rozetach lub pędach.

Cykl życiowy i czas występowania 

Miodówka gruszowa zimuje jako owad dorosły w spękaniach kory grusz oraz na innych drzewach i krzewach w pobliżu sadu.

• Wznowienie aktywności - następuje bardzo wcześnie, gdy temperatura przekroczy 5-7°C.
• Składanie jaj - samice formy zimującej składają jaja już w fazie nabrzmiewania pąków (BBCH 51).
• Liczba pokoleń - w Polsce miodówka rozwija zazwyczaj 3-4 pokolenia w ciągu roku, co powoduje, że w sadzie jednocześnie obecne są wszystkie stadia rozwojowe.

Próg szkodliwości

• Przed kwitnieniem - 15-20 dorosłych osobników po strząśnięciu z 35 gałęzi.
• Po kwitnieniu - obecność larw (nimf) lub jaj na 10% badanych pędów/liści.

Szkodliwość i objawy żerowania - dlaczego miodówka niszczy plon? 

Szkodliwość miodówki jest wielopoziomowa:

1. Bezpośrednia - wysysanie soków z liści, pąków i młodych pędów, co prowadzi do osłabienia drzew i zahamowania wzrostu owoców.
2. Produkcja spadzi - larwy wydalają dużą ilość lepkich odchodów (rosy miodowej). Spadź oblepia liście i owoce, utrudniając transpirację.
3. Grzyby sadzakowe - na spadzi rozwijają się czarne grzyby sadzakowe, które dyskwalifikują owoce z handlu (brudne, czarne plamy) i ograniczają fotosyntezę, a czarne od grzybów sadzakowych pędy wiosną się nadto nagrzewają, przyśpieszając wegetację i osłabiając efekt przezimowania w przypadku wystąpienia wiosennych przymrozków.
4. Wektory chorób - miodówki przenoszą groźną fitoplazmę powodującą zamieranie grusz (Pear decline).

Metody zwalczania miodówki gruszowej 

Naturalne sposoby i agrotechnika 

• Ochrona dziubałka nadrzewnego - to naturalny wróg miodówki. Unikanie nieselektywnych insektycydów sprzyja jego populacji.
• Cięcie drzew - prawidłowe cięcie prześwietlające ułatwia dotarcie cieczy użytkowej do wnętrza korony.
• Stosowanie wiosennego bielenia drzew np. glinką kaolinową (oszukiwanie dorosłych owadów, które jaja składają najchętniej na pędach o charakterystycznym dla gruszy kolorze pędów)
• Nawożenie azotowe - unikanie nadmiernego nawożenia azotem – miodówki preferują silnie rosnące, soczyste pędy.
• Zwalczanie chemiczne – kiedy wykonać oprysk? 

Ogromnym wyzwaniem jest zwalczanie miodówki w całym okresie wegetacji. Jest to wynikiem wycofania wielu substancji aktywnych. Pierwszy zabieg po kilku ciepłych dniach  na przedwiośniu (zazwyczaj na przełomie lutego i marca) w stanie bezlistnym drzew wykonuje się w oparciu o zarejestrowane pyretroidy np. na bazie deltametryny. Kolejny zabieg oparty jest zazwyczaj o preparat olejowy powodujący brak wymiany powietrza i zasychanie jaj (zwłaszcza tych już przebarwionych na żółto). Tuż przed kwitnieniem rejestrację do walki z miodówkami posiada wiele preparatów na bazie substancji acetamipryd (np. Mospilan  20 SP, Sekil 20 SP, Leptosar 200 SL) Także nawozom siarczanowym (siarczan potasu, siarczan magnezu) stosowanym dolistnie od wczesnej wiosny przypisuje się rolę ograniczania składania jaj przez owady dorosłe. Z uwagi na wycofanie wielu produktów (Movento, Delegate i zawierające abamektynę) zmuszeni jesteśmy do stosowania innych, bardziej krótkotrwałych rozwiązań. Do takich zastępczych działań należy stosowanie regularnych zabiegów w oparciu o preparaty silikonowe np. Western lub olejki pomarańczowe. Kolejne zabiegi muszą być celowane w moment wylęgu larw z jaj (faza "żółtego jaja" bo w tej fazie jaja są najbardziej wrażliwe), ale w pogodę umożliwiającą szybkie wysychanie cieczy roboczej by nie dochodziło do fitotoksyczności.

Ekspert Ampol-Merol (Krzysztof Gasparski) radzi: Przy zwalczaniu larw miodówki kluczowe jest dodanie do oprysku adiuwantu umożliwiającemu substancji aktywnej dotarcie do ciała szkodnika.  W przypadku wystąpienia dużej rosy miodowej, warto jest w okresie tuż przed deszczem, albo nawet w okresie mżawki opryskać drzewa wodą z dodatkiem dużej ilości zwilżacza, który  rozpuści barierę ochronną ze spadzi. Jak najszybciej po wyschnięciu roślin, za dnia, należy wykonać zabieg zwalczający owady dorosłe i larwy w oparciu o preparat silikonowy np. Western z zachowaniem dużej ostrożności, zapewniając konieczność szybkiego wyschnięcia preparatu po zabiegu by nie doprowadzić do fitotoksyczności.

Dedykowane produkty Ampol-Merol 

W Ampol-Merol oferujemy kompletną technologię ochrony gruszy przed miodówką, opartą na rotacji mechanizmów działania:

• deltametryna
• Mospilan  20 SP, Sekil 20 SP, Leptosar 200 SL
• Sivanto Prime 
• Siarczan magnezu: Caldena Siarczan Magnezu, Agravita Siarczan Magnezu,
• Western
• zwilżacze / adiuwanty

Zadbaj o swój sad z doradcami Ampol-Merol! Problem z oporną populacją miodówki? Nasi eksperci terenowi pomogą Ci ułożyć indywidualny program ochrony, uwzględniający progi odporności w Twoim regionie.

#fitoplazma gruszy, #rosa miodowa, #entomofauna pożyteczna, #insektycydy selektywne, #BBCH gruszy.