Dlaczego tak ważne jest nawożenie doglebowe roślin uprawnych magnezem i siarką oraz kiedy go stosować?
Makroskładniki pobierane są w dużych ilościach i są elementami budulcowymi każdej komórki.
Mikroskładniki pobierane są w niewielkich ilościach, lecz niezbędnych do prawidłowego prowadzenia procesów metabolicznych.
W zakresie technologii nawożenia roślin uprawnych często spotykamy się z ograniczonym podejściem w bilansowaniu tylko 3 składników: azotu, fosforu i potasu.
Czy samo NPK wystarczy, aby uzyskać zadowalający plon?
Oczywiście, że nie!!!
Prawo minimum Liebiega

Prawo to mówi, że: „Wzrost i plonowanie roślin są ograniczone przez ten składnik pokarmowy, którego jest w glebie najmniej w stosunku do potrzeb rośliny”.
To oznacza, że jeśli roślina ma pod dostatkiem azotu, fosforu czy potasu, to najbardziej deficytowy składnik w glebie jak, np. magnez czy siarka, wyznaczą maksymalną granicę wielkości plonu.
Rola zrównoważonego nawożenia
Zrównoważone nawożenie mineralne powinno być podstawą kształtowania struktury plonu. Nawożenie zrównoważone to uzupełnianie kompleksu składników pokarmowych do gleby w postaci odpowiednio dobranych nawozów w ściśle oznaczonych ilościach, uzależnionych między innymi od zasobności gleby, wymagań pokarmowych danego gatunku rośliny i wielkości zakładanego plonu.
Dlatego poza azotem, fosforem i potasem w następnym etapie planowanego nawożenia powinniśmy uwzględnić magnez i siarkę.
Magnez i siarka to kluczowe makroskładniki, które wspólnie odpowiadają za prawidłowy rozwój, metabolizm i wielkość plonów upraw rolniczych oraz ogrodniczych.
Rola magnezu
- Jest centralnym pierwiastkiem w cząsteczce chlorofilu, dzięki czemu bezpośrednio umożliwia proces fotosyntezy.

Tam powstaje energia niezbędna do prowadzenia wielu procesów metabolicznych. Dzięki nim rośliny utrzymują odpowiedni poziom wzrostu i rozwoju. Ilość powstałej energii finalnie decyduje o kondycji upraw, która przekłada się na wielkości i jakości plonu.
- Aktywuje liczne enzymy i odpowiada za transport asymilatów do korzenia oraz przemianę energii w roślinie.
- Wspomaga wzrost i siłę systemów korzeniowych, co przekłada się na lepsze pobieranie wody z głębszych poziomów gleby i efektywniejsze wykorzystanie składników odżywczych z nawozów. Magnez jako kation stymuluję roślinę do pobierania anionów, takich jak:
- fosfor: odpowiada za ukorzenienie, krzewistość, większą ilość pędów, intensywność kwitnienia i powstawania nasion, owoców, zwiększa zimotrwałość.
- azot w formie azotanowej NO3: buduje biomasę liściową, regeneruje i pobudza rośliny po okresie zimowym do wegetacji wiosennej.
- siarka: składnik białka, które jest podstawowym budulcem każdej komórki - rośliny.
Magnez w glebie
Znaczna powierzchnia gleb w Polsce charakteryzuje się niską zasobnością magnezu. Szczególnie dotyczy to gleb lekkich, kwaśnych, o niskiej zawartości próchnicy, których w kraju mamy zdecydowaną przewagę.
Biorąc pod uwagę ograniczoną zasobność gleb oraz duże wymagania pokarmowe roślin, mamy do czynienia z olbrzymim deficytem tego składnika w produkcji roślinnej.
Odwołując się do prawa minimum, to magnez jest kolejnym składnikiem ograniczającym wielkość plonowania. Zatem racjonalne nawożenie musi uwzględniać ten deficytowy składnik.
Nawożenie magnezem
Podnoszenie zasobności gleby w magnez najczęściej odbywa się poprzez nawożenie nawozami wapniowo-magnezowymi zwanymi dolomitami i doglebowymi siarczanami magnezu.
Efektywność wykorzystania tego składnika z powyższych nawozów jest bardzo skrajna.
O tym decyduje stopień rozpuszczalności składnika w wodzie. To on bezpośrednio przekłada się na sprawniejsze pobieranie magnezu przez rośliny. Im jest go więcej, tym wyższa jest wartość plonotwórcza nawozu.
Z tabeli wynika, że najwięcej magnezu uwalnia się z kizerytu. Jest to nawóz mineralny w formie siarczanu magnezu oznaczony wg. WE Kizeryt D4. Oznacza to, że zawiera minimum 24% MgO i 45% SO3. Dla rolnika oznacza to, że zawarty magnez i siarka w nawozie jest w najwyższym stężeniu, w 100% rozpuszczalne w wodzie o natychmiastowym działaniu na wszystkich typach i odczynach gleb. Takim nawozem jest, np. MacroSpeed Green, który zawiera 25% MgO i 50% SO3. Efektywne nawożenie magnezem ma szczególne uzasadnienie w gospodarstwach, gdzie występują:
a. gleby lżejsze,
b. o niekorzystnym odczynie gleby (kwaśne lub zasadowe),
c. o niskiej zawartości próchnicy,
d. w gospodarstwach nastawionych na wysokie plony przy wysokim poziomie nawożenia azotowego.
e. w zmianowaniu z dużym udziałem roślin „ magnezolubnych”, np.
Suma pobranego magnezu w płodozmianie przy średnim poziomie plonowania.
Wiele doświadczeń polowych wykazuje, że wprowadzając do nawożenia NPK magnez i siarkę, zwiększamy stopień wykorzystanie azotu w plonie.
Wpływ nawożenia magnezem i siarką na wykorzystanie azotu w plonie w pszenicy ozimej

W praktyce oznacza to, że przy nawożeniu kizerytem możemy obniżyć dawkę nawożenia azotem, nie zmniejszając poziomu plonowania lub, jak wynika z powyższego doświadczenia, uzyskać wyższy plon pszenicy o 23% w stosunku do obiektu, na którym było stosowane tylko NPK.
Zatem nawożenie „dobrym” magnezem i siarką jest kolejnym schodkiem po wyższe plony.
Siarka w produkcji roślinnej
W ostatnich czasach, ze względu na zmniejszenie emisji przemysłowych (tzw. kwaśnych deszczy), które wcześniej stanowiły istotne źródło siarki, wiele gleb zmaga się z powszechnym deficytem tego makroskładnika.
Dlatego konieczne jest systematyczne nawożenie siarką. Dotyczy to szczególnie takich gleb, które podobnie jak przy zasobności w magnez są lekkie, mało próchniczne itp.
Nawożenie siarką odbywa się przy jednoczesnym stosowaniu azotu czy magnezu w formie kizerytu.
Siarka jest bardzo ważnym makroskładnikiem, który buduje aminokwasy i wpływa na zawartość białka oraz tłuszczów. Szczególnie ma to znaczenie w uprawach roślin kapustnych, warzywach cebulowych czy też w pszenicy jakościowej, które mają bardzo wysokie wymagania pokarmowe.
Liczne badania i obserwacje polowe pokazują, że rośliny optymalnie nawożone siarką są wolniej infekowane przez choroby grzybowe.
Zatem połączenie magnezu z siarką to doskonałe uzupełnianie niezbędnych składników odżywczych dla roślin. Nawożenie formą siarczanową daje widoczny i szybki efekt w budowaniu biomasy, regeneracji czy wznowienia wegetacji wiosennej.
Racjonalne odżywianie roślin to pełna paleta wprowadzanych makroskładników do gleby w nawozach o wysokiej jakości, czyli dostępności pierwiastków dla roślin uprawnych.